Hồ trần
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
- Danh từ:
- Bụi Hồ: Một từ cổ, dùng để chỉ người phương Bắc (người Hồ) một cách khinh miệt, coi họ như cát bụi, tầm thường và không đáng kể.
- Thế giới trần tục đầy cám dỗ và ô trọc: Trong văn học và tôn giáo, "hồ trần" còn được dùng với nghĩa bóng để chỉ cõi đời, thế gian với những ham muốn, dục vọng và sự ô nhiễm làm vẩn đục tâm hồn.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ:
- Quân đội ta xem bọn xâm lược phương Bắc chỉ là hồ trần. (Quân đội ta coi lũ xâm lược phương Bắc chỉ như cát bụi.)
- Thiền sư đã buông bỏ mọi hệ lụy nơi hồ trần để tìm về cõi tịnh. (Vị thiền sư đã từ bỏ mọi ràng buộc nơi cõi trần đầy ô trọc để tìm đến chốn thanh tịnh.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "Lăn lộn nơi hồ trần": Vật lộn, mưu sinh trong cuộc sống thế tục đầy khó khăn và cám dỗ.
- Ông ấy đã trải qua bao năm tháng lăn lộn nơi hồ trần trước khi tìm thấy sự bình yên.
- "Thoát khỏi vòng hồ trần": Thoát khỏi vòng xoáy của cuộc sống thế tục, dục vọng.
- Ước nguyện của bà là được thoát khỏi vòng hồ trần, sống cuộc đời an nhiên.
Biến thể và từ gần giống
- Trần tục (danh từ/tính từ): Chỉ thế giới vật chất, đời thường với những ham muốn thông thường, trái với đời sống tâm linh.
- Hồng trần (danh từ): Một từ đồng nghĩa phổ biến hơn, cũng chỉ cõi đời đầy dục vọng và phiền não.
- Bụi trần (danh từ): Chỉ những thứ tầm thường, vụn vặt của cuộc sống thế tục.
Từ đồng nghĩa
- Hồng trần: Cõi đời, thế gian (thường dùng trong văn chương, Phật giáo).
- Cõi tục: Thế giới trần tục, đời thường.
- Dục giới: Cõi dục vọng (theo quan niệm nhà Phật).
Từ trái nghĩa
- Cõi tịnh: Chốn thanh tịnh, yên bình (thường chỉ cõi Niết bàn hoặc nơi tu hành).
- Thiên giới: Cõi tiên, thế giới của các bậc thần tiên.
- Cực lạc: Thế giới cực kỳ an lạc theo Phật giáo (Tây phương Cực Lạc).
Thành ngữ liên quan
- "Hồ trần lợi lộc": Chỉ những mối lợi vật chất tầm thường, phù phiếm của thế gian.
- Kẻ mê đắm hồ trần lợi lộc khó lòng tìm thấy hạnh phúc chân chính.
- "Vướng bụi hồ trần": Bị vướng mắc, ô nhiễm bởi những ham muốn, toan tính của cuộc sống thế tục.
- Tâm hồn trong sáng của cậu bé chưa hề vướng bụi hồ trần.
- bụi Hồ (coi người Hồ như cát bụi)